رخصت از او حاصل نمايد ؛ و به غير او از خانه بيرون نرود و هيچ امرى را مرتكب نشود ، هرچند كه از جملهء عبادات مستحبه از قبيل نماز و روزه يا از جملهء تصرفات مستحبه در مال خودش باشد ؛ چنان‌كه به خصوص منصوص است كه « لا يجوز للمراة فى مالها عتق و لا ابراء الّا باذن زوجها » « 1 » ؛ يعنى جايز نيست از براى زن در مال خودش آزاد كردن و نه كسى را برى الذّمه نمودن ، مگر به اذن و رخصت شوهر خود . و در حديث نبوى است كه فرمودند : « اعظم الناس حقا على الرّجل والده و على المراة زوجها » « 2 » ؛ يعنى عظيم‌ترين مردمان از جهت حق بر مرد ، پدر او است و بر زن ، شوهر او است . و ايضا فرمودند كه « لو امرت احدا ان يسجد لاحد لامرت المراة ان تسجد لزوجها » « 3 » ؛ يعنى اگر آن‌كه امر مىنمودم من احدى را به آن‌كه سجده نمايد از براى احدى ، هرآينه امر مىنمودم زن را آن‌كه سجده نمايد از براى شوهر خودش . و از اين‌جا است كه خداوند در فرمودهء وَ أَلْفَيا سَيِّدَها لَدَى الْبابِ « 4 » شوهر را سيد ، كه به معناى آقا و مولى و صاحب اختيار است ، ناميده است . و بايد ايضا كه هرگز به مال و جمال و نسب و حسب و شرف خود بر شوهر خود فخر نكند ، بلكه همواره فخر به شوهر خود نمايد و همهء آن‌ها را از نعمت‌هاى خداوند و از اسباب ميل و رغبت نمودن شوهر به او و موجب شكر بداند ؛ و هرگز شوهر را به سبب فقر و بىعزتى و بىجاهى و بىاندامى و به امثال آن‌ها طعنه نزند و خوار نشمارد ، كه منافى حق شوهر و تعظيم و توقير و احترامى است كه خداوند از براى مرد بر زن واجب گردانيده است ؛ و بايد كه در حضور او و با او تجمل و انبساط و خوش‌خلقى و خوش‌طاعتى را بنمايد ؛ و هرچيزى را كه موجب نشاط و سرور و راحت خاطر و رفع هم و غم و ملال او است به كار ببرد ؛ و در غياب او با غير او انقباض و بدخلقى و برعكس مذكورات رفتار نمايد ؛ و حق و رضاى او را بر حق و

--> ( 1 ) . خصال ، ج 2 ، ص 588 ، ابواب السبعين و ما فوقه ، ح 12 . ( 2 ) . اصول كافى ، ج 5 ، ص 506 و 507 ، باب حق الزوج على المرأة ، ح 1 . ( 3 ) . همان ، ص 507 و 508 ، ح 6 . ( 4 ) . يوسف : 25 .